Tuesday, August 22, 2017

बाणिज्य बैंकहरुलाई मर्जरको बाध्यता, ख र ग बर्गका कम्पनीहरु दबाबमा

प्रकाशित मिति: 2015/08/19

केही समयपहिले नेपाल राष्ट्र बैंकले बैंक तथा वित्तीय संस्था मर्जर सम्बन्धी विनियमावली– २०६८ ल्याएपछि नेपालमा बैंक तथा वित्तीय संस्था आपसमा गाभिन थालेका छन् । मर्जर नीतिपछि ७८ वटा वित्तीय संस्थाहरु गाभिएर ३० वटामा झरेका छन् । यसमा अधिकांश सफल भएका छन् । पुँजी अभाव,  थप लगानी गर्ने अवस्था नहुँदा उल्लेख्य नाफा कमाउन नसक्नु, व्यवसायिक वित्तीय संस्थाको भूमिका कमजोर हुनु, तथा क्षेत्रीय हुँदै राष्ट्रियस्तरमा कारोबार विस्तारका लागि जस्ता कारणले बैँक तथा बिक्तिय संस्थाहरु मर्ज हुन थालेका हुन् । 
मर्जर नीति आएको पाँच बर्षमा झण्डै दुई सयको संख्यामा रहेका बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुमध्ये ७८ वटा मात्र गाभिए । केन्द्रीय बैंकले चाहेजस्तो मर्जरमा आकर्षण नदेखिएपछि चालु आर्थिक बर्षको मौद्रिक नीतिबाट बाध्यात्मक मर्जरको नीति राष्ट्र बैंकले अख्तियार गरेको छ । अब मौद्रिक नीतिअनुसार चुक्त पुँजी पु¥याउनका लागि पनि बैँकहरुलाई मर्जर आवश्यक देखिएको छ । वित्तिय संस्थाहरुले दुई बर्ष्भित्र चार गुणाले पुँजी बृद्धि गरिसक्नुपर्ने नयाँ मौद्रिक नीति सरकारले ल्याएको छ । 
राष्ट्र बैंकले पुँजी बृद्धिको योजना ल्याएपछि निजी क्षेत्रका साना बैंकहरुलाई मर्जरमा जानुपर्ने वाध्यता आइपरेको छ । पुँजी संरचना सानो रहेका, संस्थापकहरुबाट थप पुँजी जुटाउन नसक्ने र नाफाको आधार पनि थोरै रहेका यस्ता बैंकहरु मर्जरमा जानैपर्ने बाध्यता छ ।
यसविचमा एनसिसी र एनबी बैंक मर्ज हुने प्रक्रियामै छन् । 
अधिकांश बैंकहरुलाई पुँजी बृद्धि गर्न निकै कसरत गर्नुपर्ने देखिन्छ । आफ्नै क्षमताले पुँजी बढाउन नसक्ने र पुँजी थप गर्नुभन्दा अर्को संस्था ल्याउने विकल्प भएका बैंकहरुले मर्जरका बारेमा छलफल गर्न थालेका छन् । 
पुँजी बढाउनका लागि ख वर्गका विकास बैंक र ग वर्गका फाइनान्स कम्पनीलाई बाणिज्य बैँकहरुलाई भन्दा बढी गाह्रो देखिएको छ । सानो पुँजी भएका वित्तीय संस्थाहरुले आफैले पुँजी बढाउने संभावना कम कम देखिएकाले गर्दा पनि विकल्प मर्जर मात्रै हुनेछ । यसविचमा सञ्जाल बढाउनु पर्ने वाध्यतामा रहेका बाणिज्य बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले साना संस्थाहरुलाई आफूसँग गाभ्ने सम्भावना पनि उत्तिकै सबले बनेको छ । यस्तोमा साना संस्थाहरुको मोलमोलाइ क्षमता कम हुने हुँदा सस्तैमा संस्था जिम्मा लगाउनुपर्ने अवस्था पनि आउन सक्ने अवस्था देखिन्छ ।  

 

तपाईंको बिचार