Tuesday, October 22, 2019

बेतन कर्णाली जलविद्युत् आयोजनाको इआइए सुरु

प्रकाशित मिति: 2018/09/30

काठमाडौँ । छ लाख बढी सञ्चयकर्ताको लगानीमा कर्मचारी सञ्चय कोषले निर्माण गर्न लागेको बेतन कर्णाली जलविद्युत् आयोजनाले वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन (इआइए) को काम सुरु गरेको छ।

आयोजना निर्माणका लागि कोषले बेतन कर्णाली सञ्चयकर्ता हाइड्रो पावर कम्पनी स्थापना गरेको छ। कम्पनीले आज एक सूचनामार्फत वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकनको काम सुरु भएको जनाएको छ। सुरुमा ६८८ मेगावाट क्षमतामा निर्माण गर्न निर्णय भएको भए पनि कर्णाली चिसापानी आयोजनाको आधार क्षेत्रमा नै सो परियोजना रहने भएकाले क्षमता घटाएर कूल ४२५ मेगावाटमा झारिएको छ।

नेपाली सीप, प्रविधि र लगानीमा निर्माण गर्न लागिएको सो आयोजनालाई सस्तो आयोजनाका रुपमा लिइन्छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरण अन्तर्गतको एनइए इञ्जिनियरिङ कम्पनीले वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन र विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयार पार्ने काम गरिरहेको छ। आयोजनालाई नेपालकै नमुना परियोजनाका रुपमा विकास गर्ने तयारीका साथ काम सुरु गरिएको कोषले जनाएको छ। काम सुरु भएको ६ वर्षमा आयोजनाको निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। सुर्खेत र अछाममा पर्ने सो आयोजनाको सुरुङ ६÷६ किलोमिटर मात्रै रहेको छ। आयोजनामा स्थानीय प्रभावित १० प्रतिशत र आम सर्वसाधारणको १५ प्रतिशत लगानी रहनेछ। आयोजनाका लागि कोषले सञ्चयकर्ताले पाउने नाफा रकमको ०.७५ प्रतिशत रकम वेतन कर्णालीमा शेयरका रुपमा लगानी गरेको छ।

अर्ध जलाशययुक्त ढाँचाको सो आयोजना बनाउन ७० अर्ब लगानी लाग्ने कोषको अनुमान छ। आयोजनाबाट वार्षिक २०३७ गिगावाट बराबरको ऊर्जा उत्पादन हुनेछ। कोषले सञ्चयकर्ताबाटै स्वपूँजी जुटाउने तयारी गरेको छ। कोषले हालसम्म आयोजनाका लागि  दुई अर्ब ८२ करोड रकम जम्मा गरिसकेको छ। कोषले गत वर्ष नै सो आयोजना बनाउनका लागि सञ्चयकर्ताबाट दुई अर्ब ८२ करोड जुटाइसकेको छ। सञ्चय कोषले गत आर्थिक वर्षमा गरेको नाफाको ८१ प्रतिशत रकम कम्पनीमा शेयरका रुपमा लगानी भएको छ।

गत आवमा कोषले एक अर्ब ८९ करोड खुदनाफा गरेको थियो। गत आवमा  तीन अर्ब नाफा गरेको कोषले जनाएको छ। हरेक वर्ष कोषको रकम र नाफामासमेत वृद्धि हुँदै गएकाले आयोजनाका लागि सहजै रकम जुट्ने विश्वास लिइएको छ। आयोजनामा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले समेत लगानी गर्नेछ। आयोजनाका लागि आवश्यक पर्ने थप रकम स्वदेशी बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट पनि ५० अर्ब ऋण लिइनेछ। विभिन्न बैंक तथा वित्तीय संस्थासँग कोषले निरन्तर छलफलसमेत गरिरहेको छ। सञ्चयकर्ताको नाममा कम्पनीको शेयरमा नै उक्त रकम परिणत हुने निर्णय कोष सञ्चालक समितिले गरेपछि रकम जम्मा गर्न थालिएको हो।

आर्थिक वर्ष २०७३÷०७४ देखि हुँदै आएको कोषको नाफा रकमलाई आयोजनामा लगानी हुने गरी विनियमावली परिवर्तन गरिएको छ। तत्कालीन ऊर्जा मन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीले सो आयोजना कर्मचारी सञ्चय कोषलाई निर्माणका लागि जिम्मा दिएका थिए। आयोजनाको सुरुङ ६÷६ किलो मिटर मात्रै हुनेछ। यस्तै आयोजना स्थल पुग्न १६ किलोमिटर पहुँच मार्ग निर्माण गर्नुपर्ने हुन्छ। यस्तै उत्पादित विद्युत् राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा जोड्नका लागि पाँच किलोमिटर मात्रै प्रसारण लाइन निर्माण गर्नुपर्ने छ। उत्पादित विद्युत् झुम्के सवस्टेशनमा जोडिने छ।

आयोजनाबाट सुर्खेतको चौकुने गाउँपालिका र पञ्चपुरी गाउँपालिका तथा अछामको ढकरी गाउँपालिका र तुर्मखाँद गाउँपालिका प्रभावित हुनेछ। सुर्खेतको चौकुने र अछामको ढकारी गाउँपालिकाको सिमानामा बग्ने कर्णाली नदीमा ८६ मिटर अग्लो बाँध बनाइनेछ। आयोजनाको बाँधका कारण कर्णाली नदीमा ५÷४ किलोमिटर लामो ताल बन्ने र दुई हजार १५० लाख घनमिटर क्षमताको जलाशय बन्नेछ। बाँधबाट करिब १३५ मिटर तल्लोतर्फ जमीनको सहतमा बनाइने विद्युत् गृहमा पेनस्टक पाइपबाट पानीलाई ६ टर्वाइनमा खसाली विद्युत् उत्पादन गरिनेछ। विद्युत् उत्पादनपश्चात् २०० मिटर लामो निकाशबाट पानी पुनःकर्णाली नदीमा नै खसालिने छ।

 

तपाईंको बिचार